Seks tijdens zwangerschap

Is seks tijdens de zwangerschap veilig?

Voor de meeste zwangeren is seks tijdens de zwangerschap volledig veilig. De baby ligt stevig beschermd in de baarmoeder, omringd door vruchtwater en afgesloten door de vliezen en de slijmprop. Ook volgens de NVOG is seks tijdens een normaal verlopende zwangerschap veilig. Een penis of seksspeeltje komt niet in de buurt van de baby heen, hoe je ook ligt of welk standje je kiest. Dat betekent dat vrijen de baby niet kan aanraken, beschadigen of onrustig maken. Ook een orgasme, waarbij de baarmoeder even samentrekt, is in een gezonde zwangerschap geen enkel probleem. Deze samentrekkingen zijn kort en onschuldig en horen erbij.

Het idee dat seks een miskraam kan veroorzaken is een veelvoorkomende angst, zeker bij stellen die lang hebben gewacht tot een positieve test of eerder iets verdrietigs hebben meegemaakt. Gelukkig weten we uit grote studies dat seks geen miskraam veroorzaakt en ook geen vroeggeboorte opwekt in een normaal verlopende zwangerschap. Het is belangrijk dat je jezelf toestaat om wél te voelen dat de angst er mag zijn. Twijfel je of jouw zwangerschap onder omstandigheden valt die extra aandacht vragen, dan kun je dat altijd met ons bespreken tijdens je controle of telefonisch.

Veranderingen in zin en behoefte

Zwangerschap is een periode waarin je lichaam niet alleen zichtbaar verandert, maar ook hormonaal, emotioneel en relationeel. Het is daarom heel normaal dat je seksuele verlangen schommelt. Sommige vrouwen hebben in de eerste weken weinig zin, bijvoorbeeld door misselijkheid, vermoeidheid of een gevoel van “overprikkeld” zijn. Anderen merken juist dat ze zich emotioneel dichter bij hun partner voelen en verlangen naar nabijheid. Veel vrouwen ervaren dat hun libido in het tweede trimester weer toeneemt, omdat de misselijkheid afneemt, het lijf weer vertrouwder aanvoelt en de doorbloeding van het bekkengebied toeneemt. Tegen het einde van de zwangerschap kan het verlangen opnieuw afnemen, omdat de buik groter wordt, je sneller moe bent of je minder lekker beweegt. Een zwangerschap kent geen vaste curve van hoe je je zou moeten voelen. Er bestaat geen goed of fout, alleen wat voor jou klopt in het moment.

Partners kunnen hierin ook verschil ervaren. De één is juist voorzichtiger, bang om jou of de baby pijn te doen, terwijl de ander juist extra liefdevol of aangetrokken is door het nieuwe leven dat onderweg is. Het helpt vaak enorm om samen te blijven praten over wat je voelt, zonder oordeel en zonder druk. Intimiteit verandert nu eenmaal mee met de zwangerschap. Dat is geen teken dat er iets mis is, maar een teken dat jullie samen groeien.

Wat prettig kan zijn – fysiek én emotioneel

Door je veranderende lichaam kunnen sommige houdingen na verloop van tijd minder comfortabel worden. Veel stellen merken dat het prettig is als jij zelf het tempo en de diepte kunt bepalen, of dat houdingen waarbij je op je zij ligt meer rust geven. Ook intieme aanraking, zoals elkaars huid voelen, samen douchen of elkaar masseren, kan een waardevolle vorm van verbondenheid zijn in deze periode. Seks hoeft immers niet altijd penetratief te zijn. Intimiteit is veel breder: het gaat over nabijheid, aanraking en het gevoel dat je samen bent in wat er op je afkomt.

Handige posities tijdens je zwangerschap:

Naarmate je buik groeit, kunnen sommige posities oncomfortabel worden. Hieronder vind je een paar houdingen die veel zwangeren als prettig ervaren:

• Liggend op je zij (lepeltje) — Dit is vaak de meest comfortabele positie, zeker in het tweede en derde trimester. Jij ligt op je zij met je partner achter je. Deze houding ontlast je buik en geeft jou controle over de diepte en het tempo.
• Jij bovenop — Hierbij bepaal jij hoe diep en hoe snel het gaat. Je kunt je afzetten op je handen of knieën en je buik vrij houden. Veel vrouwen vinden deze positie prettig omdat ze zelf de leiding hebben.
• Zittend of half zittend — Je partner zit rechtop (op een stoel of de rand van het bed) en jij zit bij hem op schoot, met je gezicht naar hem toe of van hem af. Deze houding neemt de druk van je buik en rug weg.
• Op je handen en knieën — Vooral in het eerste en vroege tweede trimester kan deze houding fijn zijn. Later in de zwangerschap kan het zwaar zijn voor je rug, dus luister goed naar je lichaam.
• Samen onder de douche of in bad — Warm water ontspant en kan intiem moment creëren zonder penetratie. Bovendien vermindert het gewicht van je buik in het water.

Het belangrijkste is dat jij je comfortabel voelt. Probeer samen uit wat fijn is en wees niet bang om iets aan te geven als iets niet lekker zit. Communicatie is essentieel — niet alleen over posities, maar ook over wat je wel en niet prettig vindt.

Omdat je bekken en gewrichten door het hormoon relaxine soepeler worden, kun je soms sneller last krijgen van je bekken of onderrug. Houd hier rekening mee en wissel positie als je ergens pijn voelt. Twijfel je of lukt het niet zoals je hoopt? Neem dan contact met ons op. Soms speelt er iets eenvoudigs zoals een vaginale infectie, soms heeft het te maken met bekkenbodemspanning, en soms helpt het juist om samen met ons te onderzoeken welke vorm van intimiteit nu goed bij je past. Meer informatie over lichamelijke veranderingen vind je op onze pagina over 24-32 weken zwangerschap en 32-37 weken zwangerschap.

Wanneer is seks minder verstandig?

In bepaalde medische situaties kan het nodig zijn om tijdelijk geen penetratieve seks te hebben. Dat geldt bijvoorbeeld als je vliezen gebroken zijn, als je placenta voor de baarmoedermond ligt, als je bloedverlies hebt dat lijkt op een menstruatie, als er sprake is van een dreigende vroeggeboorte of als de gynaecoloog heeft geadviseerd de baarmoedermond zo min mogelijk te prikkelen, bijvoorbeeld bij een cerclage. In dit soort situaties bespreken we altijd duidelijk met je wat wel en niet verstandig is. Als je twijfelt of jouw situatie hieronder valt, neem dan contact met ons op. Wij denken graag met je mee en leggen helder uit waarom een bepaald advies geldt. De KNOV adviseert om bij medische twijfel altijd je verloskundige of gynaecoloog te raadplegen.

Ook als er risico is op een soa blijft bescherming belangrijk. Een soa kan gevolgen hebben voor jou en de baby, maar is in de meeste gevallen goed te behandelen met medicatie die veilig is in de zwangerschap. Bij klachten zoals jeuk, pijn, een branderig gevoel of afwijkende vaginale afscheiding is het verstandig om je te laten onderzoeken.

Seks aan het einde van de zwangerschap

Er wordt vaak gezegd dat seks de bevalling kan opwekken door de stofjes in sperma en door het vrijkomen van oxytocine tijdens een orgasme. Hoewel dit een mooi verhaal is, laat onderzoek zien dat het effect hiervan niet groot is. Het is dus prima om seks te hebben wanneer het goed voelt, maar zie het niet als een medische methode om de bevalling op gang te brengen.

Als je na seks langere tijd veel harde buiken hebt of regelmatige weeën vóór 37 weken, is het belangrijk dat je ons belt. Ben je verder dan 37 weken, dan kun je dezelfde belinstructies volgen die we op de pagina’s over de laatste zwangerschapsweken uitleggen, zoals op de pagina 37–42 weken.

Wanneer je contact moet opnemen

Het is altijd goed om te bellen als je twijfelt over bloedverlies, buikpijn of vruchtwaterverlies na seks. Ook als er vóór 37 weken regelmatige harde buiken ontstaan die pijnlijk aanvoelen, willen we dat je ons contacteert. En als je voelt dat zorgen over intimiteit of verschillen in behoefte de relatie zwaarder maken dan wenselijk is, mag je dat ook tijdens je controle bespreken.

Neem in de volgende gevallen altijd contact met ons op:

• Onverwacht bloedverlies tijdens of na seks
• Aanhoudende buikpijn of krampen die niet verdwijnen
• Vochtverlies (mogelijk vruchtwater) na intimiteit
• Regelmatige, pijnlijke weeën vóór 37 weken zwangerschap
• Als je je ergens zorgen over maakt, hoe klein ook

Je kunt ons bereiken via onze contactpagina of telefonisch. Wij zijn er om je te helpen en al je vragen te beantwoorden. Twijfel je? Bel dan liever één keer te veel dan één keer te weinig.

Veelgestelde vragen