32-37 Weken

Het derde en laatste trimester is al een paar weken geleden aangebroken. Je baby groeit nu snel en kan wel één tot twee kilo aankomen in de laatste weken. Je zult dit snel merken aan je buik, die nu hard groeit. Rond 32 weken weegt je baby ongeveer 1.800 gram en is zo’n 42 centimeter lang. Tijdens deze weken maakt je kindje een laatste groeispurt: de longen rijpen, het immuunsysteem ontwikkelt zich en je baby bouwt een vetlaagje op om na de geboorte warm te blijven.

Ontwikkeling van je baby per week:

• 32 weken: Je baby weegt ongeveer 1.800 gram en is 42 cm lang. De longen zijn bijna volgroeid en je baby oefent met ademhalen door vruchtwater in en uit te ademen. De botten worden harder, behalve de schedel — die blijft soepel voor de bevalling.
• 33-34 weken: Je baby groeit snel en ontwikkelt een wit vetlaagje onder de huid. De oogjes gaan open en dicht en je kindje kan licht donker van elkaar onderscheiden. Het gewicht stijgt naar ongeveer 2.100 gram.
• 35 weken: De nieren werken op volle kracht en je baby produceert urine. De meeste baby’s liggen nu met het hoofdje naar beneden. Je baby weegt nu zo’n 2.400 gram.
• 36 weken: Je baby is nu zo’n 2.700 gram en 47 cm lang. Het vale vetlaagje (vernix) dat de huid beschermt, wordt langzaam dikker. Je baby heeft nu minder ruimte en je voelt meer schoppen dan rollen.
• 37 weken: Je baby is nu officieel “aan terminologie” — de longen zijn rijp en je kindje kan buiten de baarmoeder overleven. Het gewicht is nu gemiddeld 2.900 tot 3.000 gram.

Je voelt je kindje elke dag bewegen, waardoor het lichamelijk ook wat pittiger zal worden. Het kan zijn dat je last krijgt van bandenpijn of harde buiken. Dit zijn zogeheten oefencontracties (Braxton Hicks) en is helemaal normaal in deze fase van je zwangerschap. Vanaf 35-36 weken gaat je kindje langzaam indalen, wat kan zorgen voor een stekende pijn in je onderbuik of je bekken. Het indalen betekent dat het hoofdje van je baby steeds lager in het bekken zakt, wat een goed teken is ter voorbereiding op de bevalling. Bij een tweede of latere zwangerschap kan het indalen later beginnen, soms pas tijdens de bevalling zelf.

Veelvoorkomende klachten in deze periode:

• Kortademigheid — Je groeiende baarmoeder drukt tegen je middenrif, waardoor je longen minder ruimte hebben. Probeer rechtop te zitten en neem rust. Zodra je baby is ingedaald (rond 36 weken), merk je vaak dat je weer beter kunt ademen.
• Slaapproblemen — Slapen wordt moeilijker door je groeiende buik, veel beweging van je baby en de noodzaak om ’s nachts vaak naar het toilet te gaan. Een zwangerschapskussen kan helpen. Probeer op je zij te slapen, bij voorkeur links — dit verbetert de bloeddoorstroming naar je baby.
• Zwellingen (oedeem) — Vooral aan het eind van de dag kunnen je voeten en enkels opzetten. Leg je benen omhoog wanneer je zit en blijf voldoende drinken. Let op: plotselinge zwelling in gezicht of handen kan wijzen op zwangerschapsvergiftiging — neem dan direct contact op.
• Brandend maagzuur — Je maag wordt samengeperst door je baarmoeder, wat brandend maagzuur kan veroorzaken. Eet kleinere porties en vermijd pittig eten vlak voor het slapengaan. Een glas melk of een cracker kan verlichting geven.
• Frequent plassen — Je baby drukt steeds meer op je blaas. Dit is normaal, maar let op dat je niet te weinig drinkt uit angst om vaak te moeten plassen. Minimaal 1,5 tot 2 liter per dag blijft belangrijk.
• Rugpijn en bekkenpijn — Door de zwaarte van je buik en de hormoon relaxine die je gewrichten soepeler maakt, kun je last krijgen van rug- en bekkenpijn. Een fysiotherapeut of oefentherapeut kan hierbij helpen. Ook licht bewegen zoals zwemmen of yoga kan verlichting bieden.
• Vaginale afscheiding — Meer afscheiding is normaal in deze periode. Als de afscheiding echter ruikt, geel of groen is, of gepaard gaat met jeuk, neem dan contact met ons op.

In deze periode kom je elke twee weken bij ons langs. Bij elk controlemoment meten we je bloeddruk, controleren we je urine op eiwit en suiker, en voelen we de groei van je buik. We luisteren naar het hartje van je baby en bespreken hoe het met je gaat. We bespreken ook welke wensen en verwachtingen jullie hebben voor de bevalling, waar je wilt bevallen en op welke wijze je graag wilt bevallen. Vanaf 36 weken gaan we over op wekelijkse controles, omdat de bevalling dan elke dag kan beginnen.

Bij elke controle letten we ook op signalen van pre-eclampsie (zwangerschapsvergiftiging). Symptomen hiervan zijn hoge bloeddruk, eiwit in de urine, hoofdpijn, wazig zien en plotselinge zwelling. Door regelmatig te meten kunnen we dit vroegtijdig opsporen en behandelen. Mocht je tussen controles door klachten krijgen, aarzel dan nooit om ons te bellen.

Bevalplan

Rond 32 weken zwangerschap zullen we jullie uitleg geven en vragen om een bevalplan te schrijven. Door het schrijven van een bevalplan kan jij duidelijk aangeven wat je wensen zijn rond de bevalling en wat je wel en niet fijn vindt. Je geeft ook gelijk aan waar je het liefst wilt bevallen. Een bevalplan is geen vast contract — het is een leidraad die ons helpt om je zo goed mogelijk te begeleiden. Het geeft ons inzicht in jouw voorkeuren, zodat we daar zo veel mogelijk rekening mee kunnen houden.

Een goed bevalplan helpt niet alleen ons, maar ook jou. Door na te denken over verschillende scenario’s ben je beter voorbereid op wat er tijdens de bevalling kan gebeuren. Dit geeft rust en vertrouwen. Veel vrouwen vinden het prettig om het bevalplan samen met hun partner te bespreken — zo weten jullie allebei wat jullie belangrijk vinden.

Wat kun je opnemen in je bevalplan?

• Waar je wilt bevallen (thuis, in het ziekenhuis of in een geboortecentrum)
• Wie je bij de bevalling aanwezig wilt hebben (partner, doula, familie)
• Je voorkeur voor bevallingshoudingen
• Of je gebruik wilt maken van pijnstilling en zo ja, welke vorm
• Wensen rondom de eerste uren na de geboorte (huid-op-huid, borstvoeding, afmeten)
• Speciale wensen of culturele gebruiken die belangrijk voor je zijn
• Wensen bij een mogelijke doorverwijzing (wanneer wil je naar het ziekenhuis?)
• Wij werken samen met een Digitaal geboorteplan welke jou helpt met gerichte vragen. Zo kan je dit nauwkeurig bijhouden. Meer info op Parivo Geboorteplan.

In Den Haag hebben we een ruime keuze aan mogelijkheden. Je kunt ervoor kiezen om thuis te bevallen, in een geboortecentrum of in het ziekenhuis. Als jullie voor een thuisbevalling kiezen, zal de kraamzorg alles met jullie doorlopen qua benodigdheden. Het is belangrijk om deze materialen uiterlijk rond 36 weken in huis te hebben.

Tips voor het maken van je bevalplan:

• Houd het kort en overzichtelijk — één A4’tje is voldoende
• Gebruik positieve bewoordingen (“Ik wil graag…”) in plaats van negatieve (“Ik wil niet…”)
• Bespreek het plan met je partner en eventueel met je doula
• Wees flexibel — soms verlopen dingen anders dan gepland en dat is oké
• Deel je wensen met ons tijdens een controle, zodat we ze in je dossier kunnen zetten

Bevallen in het ziekenhuis

Daarnaast kan je kiezen voor het HMC Westeinde of het Haga ziekenhuis. In beide ziekenhuizen beval je met ons en een kraamverzorgster. De verloskundige van Praktijk Margriet begeleidt je ook in het ziekenhuis, zodat je altijd een bekend gezicht hebt. Slechts een enkele keer zouden we moeten uitwijken naar één van de omliggende ziekenhuizen, maar ook dan gaan wij met je mee.

Bevallocaties in Den Haag en omgeving:

• Thuisbevalling — Veilige optie bij een ongestoorde zwangerschap. De kraamzorg zorgt samen met ons voor professionele begeleiding. Je hebt de voorbereiding in eigen handen en kunt in je vertrouwde omgeving bevallen. Zorg dat je rond 36 weken het kraampakket en eventuele extra materialen in huis hebt.
• HMC Westeinde — Centraal gelegen ziekenhuis in Den Haag met moderne verloskamers en een badkameroptie. Hier bevallen veel vrouwen uit de wijken Loosduinen, Valkenboskwartier en omgeving.
• HagaZiekenhuis — Gelegen in Den Haag en omgeving, met uitgebreide faciliteiten voor bevalling en kraambed. Het HagaZiekenhuis heeft een mooie kraamafdeling waar je na de bevalling kunt uitrusten.

Als er tijdens de zwangerschap of bevalling medische reden is om in het ziekenhuis te bevallen, dan begeleiden wij jullie samen met de gynaecoloog. Dit noemen we een poliklinische bevalling — de verloskundige blijft betrokken en jij blijft onder onze zorg. Bij een medische indicatie wordt de bevalling vergoed vanuit je basisverzekering. Bij een vrije keuze voor het ziekenhuis (zonder medische indicatie) kan een eigen bijdrage gelden — informeer bij je zorgverzekeraar.

Maak een bevalplan zo eenvoudig en duidelijk mogelijk. Op deze manier is het ook duidelijk voor alle andere zorgverleners die bij je bevalling aanwezig zullen zijn. Rond 34 weken zullen we het bevalplan samen bespreken en waar nodig aanpassen.

Bekijk onderstaande links als voorbereiding op je bevalplan:

• • Hoe bereid je voor op de bevalling (De Verloskundige)
  • Ervaringsverhalen uit de praktijk
  • Welke houding past bij jou
  • Hoe ga je om met pijn?

Wanneer neem je contact met ons op?

Bel ons direct als je een van de volgende symptomen ervaart:

• Regelmatige, pijnlijke contracties (meer dan 4 per uur vóór 37 weken)
• Bloedverlies (meer dan wat je normaal zou verwachten)
• Plotselinge zwelling in gezicht, handen of voeten
• Zeer ernstige hoofdpijn of wazig zien
• Koorts boven 38 graden
• Je baby beweegt minder dan normaal (minder dan 10 bewegingen per dag)
• Verlies van vruchtwater (een plons of lekkend gevoel)

Bij twijfel kun je ons altijd bellen. We zijn 24 uur per dag bereikbaar via ons telefoonnummer. Liever één keer te veel gebeld dan één keer te weinig.

Groeiecho of liggingsecho

In het derde trimester kan het voorkomen dat er reden is om een groeiecho te maken. Soms komt dit omdat er in het begin van de zwangerschap een bepaald zorgpad voor jou hebben uitgewerkt. Andere momenten kan het omdat wij twijfelen aan de groei van het kindje. Het kan bijvoorbeeld zijn dat wij tijdens het uitwendig onderzoek vermoeden dat het kindje iets te groot of te klein is, waardoor wij dit willen bevestigen met een groeiecho. Een echo geeft nooit een 100% garantie, maar is wel nauwkeuriger dan uitwendig onderzoek.

Wanneer maken we een groeiecho?

• Als je buikomtrek kleiner groeit dan verwacht
• Bij verschil in groeicurve ten opzichte van eerdere metingen
• Als je eerder een kindje hebt gekregen met een laag geboortegewicht
• Bij bepaalde medische omstandigheden zoals hoge bloeddruk of diabetes
• Als je veel bent afgevallen of weinig bent aangekomen tijdens de zwangerschap
• Bij een vermoeden van een stuitligging of andere afwijkende ligging

Bij een groeiecho meten we de hoofdomtrek, de buikomtrek en de beenlengte van je baby. Hiermee berekenen we het geschatte gewicht. Meestal is er niets om je zorgen over te maken — soms groeit je baby gewoon iets sneller of langzamer dan het gemiddelde. Als we wel een afwijking zien, bespreken we dit direct met jullie en bepalen we samen de volgende stappen. Lees meer over wat het betekent als je baby te klein lijkt.

Ook kan het zijn dat we niet 100% zeker zijn of het hoofdje van het kindje beneden ligt. Sommige kindjes (slechts drie tot vier procent) liggen nog met het hoofd bovenin de baarmoeder. Dat noemen we een stuitligging en kan problemen veroorzaken tijdens de bevalling. Wanneer we op de echo zien dat het hoofdje bovenin de baarmoeder ligt, zullen we met jullie bespreken of je het kindje zou willen laten draaien. Dat noemen we een uitwendige versie. Deze versies worden in het ziekenhuis gedaan door een gynaecoloog. Afhankelijk van de hoeveelheid vruchtwater, de locatie van je placenta en of het je eerste of tweede kindje is, is het slagingspercentage ongeveer 40 tot 50%.

Veelgestelde vragen over de groeiecho:

Doet een groeiecho pijn?
Nee, een groeiecho is volledig pijnloos. We gebruiken een echoapparaat op je buik, net als bij de reguliere echo’s tijdens je zwangerschap. De echo duurt ongeveer 15 tot 20 minuten.

Hoe nauwkeurig is een groeiecho?
Een groeiecho geeft een schatting van het gewicht van je baby. De marge kan ongeveer 10 tot 15 procent zijn. Dit betekent dat bij een geschat gewicht van 2.000 gram je baby in werkelijkheid tussen de 1.700 en 2.300 gram kan wegen.

Wat als mijn baby te klein wordt geschat?
Als uit de groeiecho blijkt dat je baby kleiner is dan verwacht, dan plannen we extra controles in. Dit kan betekenen dat we een paar weken later nogmaals een echo maken of dat we je doorverwijzen naar de gynaecoloog voor verder onderzoek. In veel gevallen is een kleine buikomtrek onschuldig en haalt je baby de groei later in.

Kan ik ook een groeiecho aanvragen zonder medische indicatie?
Ja, dat kan. Als je nieuwsgierig bent naar de groei van je baby, kun je een pretecho aanvragen. Dit wordt niet vergoed door de verzekering. Lees meer over de mogelijkheden van een pretecho in Den Haag.

Wat is het verschil tussen een groeiecho en een termijnecho?
De termijnecho (rond 20 weken) is een uitgebreid onderzoek waarbij alle organen worden gecontroleerd. Een groeiecho in het derde trimester richt zich specifiek op de groei en het geschatte gewicht van je baby.

Voorbereiding op de bevalling: praktische checklist

Rond 36 weken is het belangrijk dat je praktisch klaar bent voor de bevalling. Hieronder vind je een handige checklist:

• Kraampakket besteld — Via je kraamzorg kun je een kraampakket bestellen. Dit bevat alle benodigde materialen voor een thuisbevalling.
• Verloskamer ingericht — Zorg voor een schone, warme plek waar je kunt bevallen. Denk aan een plastic zeil, onderleggers en voldoende handdoeken.
• Kraamzorg geregeld — Heb je al kraamzorg geboekt? Zo niet, regel dit zo snel mogelijk. In Den Haag zijn verschillende kraamzorgorganisaties.
• Zorgverzekering gecheckt — Controleer of je verzekering de bevalling en kraamzorg vergoedt. Sommige verzekeraars hebben een eigen risico of werken met gecontracteerde zorg.
• Tas voor ziekenhuis klaar — Pak een tas in met kleding voor jou en de baby, toiletartikelen, telefoonoplader en je identiteitsbewijs. Zet deze klaar bij de deur.
• Telefoonnummers bekend — Zorg dat ons telefoonnummer en het nummer van de kraamzorg in je telefoon zitten.
• Vervoer geregeld — Als je naar het ziekenhuis moet, hoe kom je daar? Zorg dat je een plan hebt (auto, taxi, ambulance bij spoed).
• Thuisfront geïnformeerd — Laat je partner, familie of vrienden weten wat jullie wensen zijn rondom de bevalling en wie je wilt inlichten na de geboorte.

Heb je vragen over de voorbereiding? Bespreek het bij je volgende controle. We helpen je graag met het maken van de juiste keuzes. Je kunt ook onze zwanger wat regelen checklist bekijken voor een compleet overzicht.